Thư giãn sảng khoái - Làm việc say mê! - Tin tức - Sức mạnh kỳ diệu của hơi thở

Con người không thể điều chỉnh được nhịp đập của tim cũng như nhịp co bóp của dạ dày nhưng lại rất dễ điều chỉnh nhịp thở của mình. Patanjali, người thầy vĩ đại của môn phái Yoga ở thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên, đã kết luận: "Thở, suy nghĩ và tư tưởng có mối liên hệ sâu xa. Tư tưởng bình yên nhờ sự luân phiên vào ra của việc thở sâu, điều hoà''. Bởi vậy, duy trì nhịp nín thở khi hít vào và thở ra bằng nhau như cách "thở bụng bốn thì" của các nhà dưỡng sinh, khí công và Yoga được xem là phương pháp tốt nhất.

Năm 27 tuổi, Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện bị bệnh lao phổi nặng, phải nằm viện trong 10 năm, lên bàn mổ 6 lần. Lúc ra viện, sức thở của ông chỉ còn 1/3, dung tích sống chỉ có 1 lít. Hồ sơ bệnh lý ghi: "Thiếu thở trầm trọng, không được làm việc". Các bác sĩ cho rằng ông chỉ có thể sống thêm nhiều lắm là 3 năm.

Thế nhưng, nhờ tập thở bụng để tận dụng công suất của phổi (bằng cách tăng tối đa dung tích thở trong 1 giây), bác sĩ Viện đã sống vượt mức tiên đoán 19 lần. Trong thời gian đó, ông không ngừng làm việc. Phép thở này được ông gói gọn trong 1 bài thơ 12 câu, mỗi câu 4 chữ:

Thót bụng thở ra

Phình bụng thở vào

Hai vai bất động

Chân tay thả lỏng

Êm, chậm, sâu, đều

Tập trung theo dõi

Luồng ra luồng vào

Bình thường qua mũi

Khi gấp qua mồm

Đứng ngồi hay nằm

Ở đâu cũng được

Lúc nào cũng được.

Bài thơ là sự đúc kết cô đọng các nguyên tắc chính của kỹ thuật luyện thở:

- Động tác khởi đầu và là động tác quan trọng nhất là thở ra để xả hết khí bã. Sau đó, cần chủ động thở vào. Lượng khí hít vào và đẩy ra tương đương nhau.

- Thở tức là luyện nội công, tăng cường nội lực. Khi luyện thở, thân phải ngay ngắn, điều hòa, yên lặng; nhưng không được kênh cứng mà phải thả lỏng, thư giãn (điều thân).

- Êm chậm sâu đều là 4 tính chất của hơi thở, giúp ta thở đúng quy cách, hơi thở điều hòa (điều tức).

- Không nghĩ ngợi lan man, cần cắt đứt những liên lạc bên ngoài để giữ tâm được yên tĩnh (điều tâm). Nếu đạt được điều đó, hơi thở sẽ từ từ, sâu nhẹ, sự tập trung càng tăng mà không cần phải cố gắng. Đây là trạng thái thư giãn cao độ mà Phật giáo gọi là "nhập định".

- Việc luyện tập không bị giới hạn bởi không gian và thời gian.

Theo bác sĩ Viện, đây là môn thuốc vạn năng giúp tiêu trừ bá bệnh. Nếu mỗi lần thở, cơ hoành chỉ hạ xuống thêm 2 cm là mỗi ngày ta được thêm 100 lít không khí, đồng thời cũng đẩy ra được ngần ấy khí đọng. Khi nào sực nhớ thì luyện, quên thì thôi. Cứ như vậy, lâu dần thành quen; lúc không chú ý, phổi vẫn tự động hô hấp ở mức sâu hơn trước.

Khi con người thở đúng cách, hơi thở sẽ làm trong sạch cơ thể bạn. Khi thở ra, nín thở đồng nghĩa với việc đưa các độc tố ra ngoài cơ thể và trong cơ thể bạn có một khoảng trống. Độc tố N2, CO2 tích tụ ở tim, do đó khi bạn hít vào và nín thở, khí độc trong người hoà trộn vào hơi thở sau đó máu thải khí độc và đẩy chúng ta ngoài qua hơi thở.

Bạn có thể chiêm nghiệm điều này. Khi nào bạn hân hoan, vui cười thì nhịp thở kéo dài, nét mặt rạng rỡ; khi gặp người yêu thì hơi thở ngắn, dồn dập, bạn trở nên bẽn lẽn, rạo rực; khi bạn tĩnh lặng không làm việc gì thì hơi thở điều hòa, sâu, chậm.

Lúc nào bạn thấy yên tĩnh, hân hoan, hạnh phúc, vui vẻ, bạn hãy ghi nhớ kỹ nhịp thở lúc đó. Lúc cơn giận đến, bạn hãy dùng ý chí để không cho phép thay đổi nhịp điệu, mà phải giữ nhịp thở như khi hạnh phúc hân hoan; nhất định cơn giận không thể kéo đến được.

Hãy bỏ thói quen thở ngắn và nông như hằng ngày để làm quen với cách thở sâu và đều đặn. Hơi thở sẽ làm trong sạch cơ thể và bạn sẽ ngạc nhiên trước những điều kỳ lạ đến với mình.

Hãy tập thở ngay cả khi đi bộ, vừa đỡ mệt, vừa có tâm trạng sảng khoái. Phương pháp rất đơn giản, bạn chỉ việc kết hợp giữa bước chân và nhịp thở, tức là khi bước một bước lên thì thở ra; bước tiếp sau đó thì hít vào. Cùng với nhịp bước chân, lặp đi lặp lại ''thở ra, hít vào - hít vào, thở ra''.

Nếu mỗi ngày bạn tập luyện từ 20 đến 30 phút thì sau 2 - 3 tháng, lượng serotonin- một chất được não sản xuất ra quyết định tâm trạng và khả năng tập trung của con người, sẽ tăng lên rất nhiều khiến bạn không cảm thấy mệt, khả năng tập trung cao, tính cách vững vàng và chịu áp lực tốt.

Ngày nay có nhiều người, nhất là bạn trẻ, hay tức giận, gây gổ, đánh nhau. Các bạn ấy không biết rằng mỗi lần tức giận là mỗi lần làm cơ thể mình bị nhiễm độc, gây hậu quả xấu không chỉ về mặt tư tưởng, tính cách mà còn về thể xác nữa. Bác sĩ Gate (Mỹ) đã làm thí nghiệm: hứng hơi thở của người bình thường vào ống nghiệm ướp lạnh, để hơi đó ngưng tụ và không thấy có cặn bã nào đáng kể. Năm phút sau, ông làm người này tức giận, nổi nóng, và hơi thở trong ống nghiệm ngưng tụ một chất cặn bã màu nâu nhạt. Đem chất này chích vào con vật, nó gây nên sự co giật lớn. Điều đó chứng tỏ trong cơn nóng giận, cơ thể tạo chất độc hại gây căng cứng, co giật, có thể làm bế tắc hoặc co hẹp mạch máu, tổn hại thần kinh, tim, huyết áp... Khi giận dữ, độc tố từ các hạch nội tiết chảy vào huyết quản, số lượng bạch cầu giảm sút nhanh chóng.

Khi lòng ham muốn, thèm khát, dục vọng bốc cao, nếu bạn lập tức điều hòa hơi thở thì dục vọng chấm dứt. Lúc nào tư tưởng tán loạn, nhảy nhót lung tung, bồn chồn, lo sợ, căng thẳng, việc đầu tiên bạn cần làm hít vào sâu, nín thở vài ba giây, bụng phình, sau đó thở ra từ từ và cũng nín thở vài ba giây. Nhịp nín thở khi hít vào và thở ra là tùy sức mỗi người. Đây là cách thở bụng 4 thì của các nhà luyện dưỡng sinh khí công, Yoga. Cụ thể như sau:

Pha 1: Bắt đầu từ thở ra, nhẹ, sâu, dài cho hết CO2 để không có không gian tích tụ, ôxy có thể vào tận cùng các phế nang ở đáy phổi. Nếu không ở đáy phổi sẽ thiếu ôxy triền miên.

Pha 2: Nín thở tùy sức.

Pha 3: Hít vào bằng mũi, êm, nhẹ, để mũi kịp điều chỉnh nhiệt độ và ngăn bụi, vi khuẩn. Lưỡi sát hàm răng trên, mặt tươi tỉnh, lắng nghe hơi thở ra vào. Chủ động hạ cơ hoành tự nhiên, ép bụng dưới làm bụng phình lên; hít vào đến khi nào không hít được nữa; thư giãn toàn thân, mắt lim dim, dần dần chuyển vào trạng thái anpha (sóng não dao động 4-10 héc/giây).

Pha 4: Nín thở tùy sức. Sau đó trở lại pha 1 (thở ra...).

Mỗi ngày, nên tập thở dưỡng sinh 1-2 lần vào tối trước khi ngủ và sáng lúc thức dậy. Tập ngoài trời hoặc ngồi tập ngay trên giường đều được. Tập lâu sẽ thành thói quen, có thể hóa giải được bệnh thông thường, nâng cao sức khỏe, làm chậm sự lão hóa cơ thể.

Khi thở ra và nín thở, bạn đã tống độc ra ngoài và cơ thể có một khoảng trống. Những độc tố như nitơ, CO2 tích tụ ở tim. Khi bạn hít vào và ngưng lại thì khí độc lại hòa trộn vào hơi thở, vào máu để thải theo hơi thở ra, cùng với chúng là cả nỗi sầu muộn. Hơi thở được duy trì sâu, đều, thường xuyên thì cơ thể bạn sinh sôi nảy nở, thay cũ, đổi mới, người vui vẻ khỏe mạnh. Các nhà Yoga đã tìm ra điều cơ bản sâu sắc là hơi thở quan trọng hơn tư tưởng. Nó có thể đẩy đi những chướng ngại xấu xa đã ăn sâu vào tiềm thức; cấy vào bạn hạt mầm Chân - Thiện - Mỹ, vốn là bản tính của con người, nhiều khi bị che lấp đi do những âu lo của cuộc sống. Nếu thay đổi được nhịp điệu hơi thở, bạn sẽ thay đổi được trạng thái tư tưởng, suy nghĩ và lối sống của mình. Thay đổi hơi thở cũng có nghĩa là thay đổi hướng nhìn, “nhìn” vào bên trong, lắng nghe nội tâm.

Sau một thời gian luyện tập thở bụng 4 thì, bạn sẽ thấy lúc nào cũng dễ chịu, sảng khoái, đầy tính năng động. Điều đó chứng tỏ thở bụng đã tác động đến sinh lý nội tạng, đến ổn định và điều hòa hoạt động thần kinh. Nếu bạn kiên trì tập thở đều đặn, thường xuyên, có ý thức, tự tin và quyết tâm tạo thành thói quen, xóa bỏ cách thở ngắn, nông cạn như thói quen hiện nay thì một cảm nhận, trực quan kỳ lạ sẽ xảy ra, hào quang tỏa sáng trước ấn đường, mắt bạn tinh anh hơn, bạn nhìn thế giới xung quanh mới mẻ, tươi đẹp hơn.

Hơi thở làm trí óc của bạn hoạt động, nó được duy trì sâu, đều, thường xuyên thì cơ thể bạn phát triển tốt, vui vẻ, khoẻ mạnh. Nó có thể đẩy lùi những ảnh hưởng không tốt đã ăn sâu vào tiềm thức, hơi thở sẽ giúp cho bạn nảy sinh những tư tưởng chân, thiện, mỹ tiềm ẩn trong bản chất con người.

Thu Hiền tổng hợp