Thư giãn sảng khoái - Làm việc say mê! - Tin tức - Cà rốt

Củ cà rốt ta thường gọi là củ cải đỏ, tiếng Trung Hoa gọi là "Hồ la bặc". Theo lương y Lê Trần Đức trong cuốn "Trồng hái và dùng cây thuốc", củ cà rốt là một loại sâm bình dân, có tác dụng chống những bệnh do thiếu sinh tố A, làm êm thần kinh, tráng dương, lợi tiểu tiện, trị ho khản tiếng, trị bệnh hoại huyết và bần huyết, cầm tiêu chảy.

Có thể hấp cơm, xào dầu, nấu chung với đậu, bí hoặc các dưa món.

Củ cà rốt là phần rễ của cây cà rốt, được trồng ở khắp mọi nơi trên thế giới và luôn sẵn có quanh năm. Cà rốt có thể chế biến bằng nhiều cách, như ăn sống (xay sinh tố, trộn với salad - giấm), nấu chín (nấu xúp với khoai tây, làm mứt, nấu thành si-rô.); là thực phẩm thường dùng trong những món chay hoặc để thay thế cho các loại thực phẩm khó tiêu (thịt, chất béo.).

Khi rang khô và nghiền thành bột, nó có thể được dùng để thay thế cà phê. Người ta còn dùng si-rô cà rốt làm chất tạo ngọt. Dầu cà rốt dùng để tạo mùi thơm và chế tạo nước hoa...

Cà rốt chứa nhiều carotene (tiền vitamin A) vì vậy chất này đã được đặt tên từ chữ cà rốt (Carrot). Lượng carotene ăn vào sẽ được cơ thể chuyển hóa dễ dàng thành vitamin A ở ruột và gan.

Ngoài ra, cà rốt cũng là loại thực phẩm giàu dinh dưỡng và có nhiều chất bổ khác như các vitamin A, B, C, D, E, acid folic, kali và sợi pectin (giúp hạ cholesterol máu).

Những nguyên tố như calci, đồng, sắt, magnê, măng-gan, phospho, lưu huỳnh có trong cà rốt ở dạng dễ hấp thu vào cơ thể hơn bất kỳ dạng thuốc bổ nào.

Trong cà rốt còn có nhiều chất chống oxy hóa quan trọng như: beta carotene, alpha carotene, phenolic acid, glutathione... đã được chứng minh là có khả năng làm giảm nguy cơ mắc phải nhiều bệnh như tim mạch, ung thư...

Không giống hầu hết các loại rau quả khác, cà rốt đã nấu chín hay xay ép thành nước đem lại nhiều chất dinh dưỡng hơn so với ăn sống. Nguyên nhân là cà rốt sống có vách tế bào cứng, làm cơ thể chỉ chuyển hóa được < 25% lượng beta carotene thành vitamin A.

Tuy nhiên, khi cà rốt đã được nấu chín hay xay ép thì các vách tế bào cellulose dày cứng sẽ bị phá vỡ và phóng thích ra chất dinh dưỡng, giúp cơ thể hấp thu hơn 50% carotene. Dĩ nhiên, nếu nấu quá lâu thì cũng làm giảm thành phần dinh dưỡng và mùi vị của cà rốt.

Theo kết quả nghiên cứu của Ðại học Arkansas (Mỹ) đăng trên Tạp chí Hóa học Nông nghiệp và Thực phẩm (8/2000) cho thấy: Cà rốt nấu chín (với một ít dầu mỡ) hay xay ép ra nước sẽ làm tăng nồng độ các chất chống oxy hóa (beta carotene, Phenolic acid) và giúp cơ thể dễ hấp thu hơn 34,3% so với ăn cà rốt sống.

Cà rốt nên dùng loại tươi nhất và đã qua đun nấu (tốt nhất là luộc sơ qua). Ngoài ra cần phải nhai nhuyễn cà rốt khi ăn. Ðể việc hấp thu vitamin A từ thực phẩm được tốt hơn thì nên chế biến cùng với một ít dầu, mỡ.

Nếu ăn hay uống cà rốt quá nhiều hoặc quá lâu có thể gây vàng da ở lòng bàn tay hay bàn chân. Nguyên nhân do tích tụ carotene từ cà rốt vào máu quá nhiều và làm thấm ra ngoài da. Tình trạng này không gây nguy hiểm gì và dễ kiểm soát (khác với ngộ độc vitamin A gây nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, ói, lồi mắt, khô tróc da...).

Chỉ cần ngưng hay giảm ăn cà rốt một thời gian thì sẽ hết vàng da (mỗi ngày ăn 1 củ cà rốt nhỏ bằng nắm tay em bé là đủ nhu cầu vitamin A từ beta carotene).

Nhu cầu vitamin A hàng ngày là: 1.500-3.000 IU/ trẻ em, 3.000-5.000 IU/người lớn (1-2,5mg), 5.000-6.000 IU/phụ nữ mang thai, 6.000-8.000IU/phụ nữ cho con bú và carotene là 2-5mg/ngày/người lớn.

Ðể tránh ngộ độc Phospho từ thuốc diệt côn trùng còn sót lại trên cà rốt, trước khi ăn ta nên rửa sạch, gọt vỏ và cắt bỏ 2 đầu.

Cà rốt đã qua đun nấu có chỉ số đường máu (Glycaemic index) là 49, nghĩa là sau khi ăn sẽ làm nồng độ đường trong máu không tăng quá cao (< 50 là tốt). Nguyên nhân do đường trong cà rốt có cấu tạo phức tạp nên được tiêu hóa chậm hơn, bảo đảm cảm giác no kéo dài hơn. Tuy nhiên bệnh nhân tiểu đường không nên ăn hay chỉ dùng ít nước ép cà rốt.

Thành phần dinh dưỡng

Trong 230g nước ép cà rốt chứa: 70,8 calories; 0,1g chất béo toàn phần; 0g chất béo bão hòa; 0mg cholesterol; 213,3mg natri; 0,6g chất xơ; 1,3g protein; Tối thiểu 27.000IU vitamin A; 20,550IU beta carotene; 6.388 IU alpha carotene; 32,2mg calci; 0,6mg sắt.

Trị liệu:

Củ cà rốt có vị ngọt cay, tính hơi ấm, vào tỷ vị, đại tràng, có tác dụng hạ khí bổ trung, yên ngũ tạng, tăng tiêu hóa, làm khoan khoái trong bụng. Hạt chữa tả lỵ lâu ngàỵ

1. Trị chứng "cảm mạo":

Trở trời, đổi tiết người yếu bị nhiễm cảm mạo, lấy mấy củ Cà rốt rửa thật sạch, để nguyên vỏ, xằt thành những khoanh nhỏ, cho vào soong nấu lên, cho thêm một ít đường vừa đủ ngọt, uống khi còn nóng. Rất hay.
(Kinh Nghiệm Dân Gian)

2. Trị chứng "tả lỵ lâu ngày":

Ngày ăn vài củ cà rốt luộc vừa chín, khi ăn nhai thật nhuyễn mới nuốt, ăn xong uống luôn nước luộc cà rốt, rất tốt.
(Kinh nghiệm dân gian)

3. Trị chứng "tiêu chảy ở trẻ em":

Lấy 50 gr bột cà rốt khô hay 500gr củ Cà rốt tươi nấu với 1 lít nước cho thật nhừ thành món xúp cà rốt. Những ngày đầu điều trị, trẻ còn bé chỉ nên dùng xúp này, cứ 1 ký cân nặng của trẻ, dùng 100-150 ml xúp cà rốt chia làm 6 lần trong ngàỵ Khi trẻ đã bú được hay dùng sữa bò thì giảm dần xúp cà rốt xuống.

4.Chữa quáng gà và mỏi mắt:

Dân gian thường dùng cà rốt để chữa các bệnh về mắt như quáng gà, mỏi mắt bởi thành phần vitamin A giàu có trong cà rốt.

Nên lưu ý là vỏ cà rốt rất tốt, do đó khi chế biến, ta nên rửa sạch và để nguyên vỏ.

5. Chữa suy nhược cơ thể, giúp tăng cường thể lực:

Cà rốt có khả năng tăng cường sức đề kháng cho các niêm mạc, nâng cao khả năng miễn dịch, kháng khuẩn, giải độc và giúp cho cơ thể trở nên khoẻ mạnh.

Ngoài ra, cà rốt còn thúc đẩy tuyến thận tiết ra các hormone trị chứng nhức mỏi, không những tốt cho thận mà còn mà còn có tác dụng loại bỏ những áp lực, cân bằng hệ thần kinh, điều tiết cơ năng sinh lý của cơ thể, chống khô da, rụng tóc, làm da trở nên căng mịn và cho một mái tóc suôn mượt.

Người có thể trạng suy nhược nên dùng các món ăn từ cà rốt để lấy lại sự cường tráng. Người khỏe mạnh cũng nên ăn cà rốt để duy trì thể lực và giữ cho da luôn khoẻ.

Chỉ cần hai củ cà rốt, ép lấy nước cùng một chút táo tàu (khoảng 3/4 quả), và 1/4 quả dứa, là chúng ta đã có một cốc sinh tố tuyệt vời, giúp tiêu tan mệt mỏi, và làm cho tinh thần trở nên minh mẫn hơn.

Nếu không thích uống như vậy thì bạn có thể xay 200g cà rốt với 200g Táo (loại táo to, thường nhập từ Trung Quốc hoặc Mỹ), 20ml cốt chanh và khoảng 15ml ật ong, sức khoẻ của bạn sẽ phục hồi nhanh chóng.

6. Chữa các bệnh thiếu máu, huyết áp thấp, bệnh tim và chứng sợ lạnh:

Vitamin A của cà rốt thúc đẩy sự tạo máu, kích thích quá trình tuần hoàn máu. Trong khi đó, vitamin E của loại củ này thì lại có chức năng giữ nhiệt và tăng cường sức sống cho các tế bào. Hai thành phần này hội tụ trong củ cà rốt, giúp cho cà rốt có khả năng làm sạch dịch máu, và vận chuyển khí ôxy đến các tế bào trong cơ thể. Nhờ đó, cà rốt trở thành loại củ chữa được bách bệnh, từ thiếu máu đến huyết áp thấp, từ chứng sợ lạnh, thở gấp đến bệnh tim.

Một món ăn vừa ngon, vừa có công dụng chữa bệnh từ Cà rốt mà chúng ta nên áp dụng là món sa lát cà rốt: Lấy 50g cà rốt bào, trộn với dấm mơ, dầu hoa hồng và một chút mật ong. Món ăn này vừa đơn giản, dễ làm lại bổ dưỡng. Ăn thường xuyên sa lát cà rốt trong một thời gian, bạn sẽ thấy cơ thể khoẻ mạnh hơn nhiều.

Công dụng của nước ép cà rốt

1. Nước ép cà rốt kết hợp với nước ép rau cải bắp tạo nên hiệu ứng kiềm và có khả năng bảo vệ cơ thể khỏi những tác động của axit hình thành từ sự chuyển hóa thức ăn.

2. Nước ép cà rốt là một nguồn dinh dưỡng giàu vitamin B và C cũng như là canxi pectin, có khả năng làm giảm lượng cholesterol trong máu.

3. Uống nước ép cà rốt cùng với rau bina mỗi ngày có thể cung cấp chất dinh dưỡng bị thiếu hụt cần thiết cho chân tóc, vì thế có thể ngăn ngừa hiện tượng hói và khôi phục lại màu tóc tự nhiên.

4. Một trong những lợi ích quan trọng nhất của nước ép cà rốt là chúng rất giàu chất chống ôxi hoá beta carotin, alpha carotin, chất quang hóa và glutamin, canxi và kali, vitamin A, B1, B2, C, vitamin E - tất cả đều là chất chóng ôxy hoá có khả năng bảo vệ nuôi dưỡng tái tạo làn da.

5. Tính kiềm có trong nước cà rốt ép giúp thanh lọc và tái sinh dòng máu.

6. Nước ép cà rốt chứa beta carotin. Cơ thể sẽ chuyển hoá beta carotin thành vitamin A. Đây là chất quan trọng để tăng cường hệ miễn dịch, kích thích các tế bào khoẻ mạnh phát triển.

7. Chức năng lợi tiểu của nước cà rốt giúp cơ thể ngăn ngừa viêm thận.

8. Nước ép cà rốt làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim và huyết áp cao.

9. Với tính kiềm hoá cao, nước ép cà rốt có khả năng kiểm soát chứng thiếu máu, các vấn đề về gan, nhiễm axit, nhiễm độc máu, rối loạn tuần hoàn máu và lở loét.

10. Nước ép cà rốt có nhiệm vụ làm sạch gan, nếu dùng đều đặn hàng ngày, nó giúp gan bài tiết ra mật và chất béo.

11. Với thành phần giàu vitamin A, nước cà rốt ép rất có lợi cho mắt.

12. Người ta còn phát hiện ra trong cà rốt có chứa hormon thực vật gọi là tocokinin. Chất này tương tự như insulin, rất tốt đối với những trường hợp mắc bệnh tiểu đường.

Thu Hiền tổng hợp