Thư giãn sảng khoái - Làm việc say mê! - Tin tức - Xem làm bún, thấy "dạ" không yên

Những mẻ bún đều được đặt tạm bợ lên một tấm liếp tre mốc meo, bên cạnh là những viên than tổ ong được xếp chồng chất lên nhau.

Ngày Tết, sau những bữa ăn với giò chả, bánh chưng… dễ làm người ăn ngao ngán, thì món bún với nhiều cách chế biến khác nhau luôn là lựa chọn của nhiều gia đình để "chống ngán". Bún cũng là một món ăn dân dã được dùng trong thực đơn hằng ngày của nhiều người.

Tuy nhiên, nhiều người không biết rằng, đằng sau những sợi bún trắng nõn nà, thơm ngon, mềm dẻo ấy ẩn chứa những mối nguy hại đến sức khỏe bởi mất vệ sinh an toàn thực phẩm.

Chúng tôi đến làng bún Phú Đô (xã Mễ Trì, Từ Liêm, Hà Nội) vào một chiều mưa mùa đông rét mướt. Cả thôn Phú Đô có hơn 1.000 hộ thì có tới 400 hộ chuyên sản xuất, kinh doanh và sống bằng nghề bún. Cơn lốc đô thị hoá đã len sâu vào từng ngõ ngách và đưa đời sống của người dân nơi đây dần khấm khá, nhiều ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát. Bộ mặt của ngôi làng đã có nhiều thay đổi, tuy nhiên, cách làm bún thủ công với những dụng cụ chế biến thô sơ thì hầu như không thay đổi.

Bún làng Phú Đô nổi tiếng thơm ngon và là nơi cung cấp bún cho hầu hết các nhà hàng, quán, chợ đất Hà thành cùng các tỉnh lân cận như Hà Tây, Hưng Yên… Trung bình mỗi ngày làng cung cấp ra thị trường 50-60 tấn bún, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động.

Nhưng khi đến thăm làng nghề này, chúng tôi không khỏi bàng hoàng trước sự ô nhiễm nghiêm trọng nơi đây bởi những phế thải và quy trình sản xuất thô sơ.

Để có được những sợi bún trắng nõn nà, thơm ngon và dẻo dai phải trải qua ba công đoạn chính là: chọn gạo, ngâm bột và đánh hồ.

Chúng tôi đến thăm xưởng sản xuất của ông Nguyễn Văn Chính. Lò sản xuất bún của ông cũng chỉ tranh thủ gian bếp rộng chừng gần chục mét vuông mà cạnh đó là nhà tắm và nhà vệ sinh.

Hơn 20 chiếc xô, chậu, thùng sơn cũ được dùng để ngâm gạo, ngâm bột cho lên men được bày lộn xộn. Những chiếc thùng, xô, chậu cáu vàng, mùi chua loét bốc lên nồng nặc. Ông chỉ cho chúng tôi những chiếc thùng sơn lem nhem xếp cạnh chiếc máy trộn bột tại góc bếp và bảo đó là dụng cụ để ủ bột…

Khi chúng tôi mở thử ra xem, một mùi chua loét xộc lên mũi rất khó chịu và một lớp bọt trắng sùi lên mép thùng. Thấy chúng tôi nhăn mặt, ông giải thích: "Đây là mùi chua đặc trưng tự nhiên của bột gạo ngâm đấy, bún ngon hay không là nhờ kỹ thuật ngâm rất nhiều".

Sang nhà ông Hùng, chúng tôi thấy những mẻ bún mới vừa được vớt ra từ nồi gang đang bốc khói nghi ngút. Những mẻ bún ấy đều được đặt tạm bợ lên một tấm liếp tre mốc meo, bên cạnh là những viên than tổ ong được xếp chồng chất lên nhau. Chiếc máy làm bún xem chừng đã hoạt động hết công suất, được khai thác triệt để, trông hoen gỉ, váng từ chân đến miệng.

Bên cạnh chiếc máy, con dâu của ông vừa dùng đôi tay trần thục vào bể đánh bột ngoáy, rồi lại dùng tay vuốt bột từ trên cánh tay xuống chiếc thùng nhựa, hai tay ôm gọn chiếc thùng để đổ bột vào cối trộn.

Khi chúng tôi hỏi: "Sao chị không dùng găng tay cho hợp vệ sinh?", chị bảo: "Dùng tay trần cho nhanh và tiện, tý nữa luộc bột thì vi trùng cũng chết hết thôi mà".

Gần khu quay bột lổn nhổn xô chậu, ông Hùng cho biết: Đây là phế phẩm của bún được dùng để nuôi lợn. Chuồng lợn được ngăn cách với khu vực làm bún bằng một bức tường mỏng, trong chuồng, mùi phân lợn bốc lên hòa với đám khói nghi ngút của bún mới ra lò.

Ô nhiễm môi trường ở làng Phú Đô đã đến mức báo động đỏ, nhưng rất nhiều câu hỏi về môi trường, về ảnh hưởng sức khỏe được đặt ra...

Kết quả chúng tôi nhận được là những cái lắc đầu của người dân. Nước thải trong các cống rãnh qua quá trình phân hủy đã yếm khí, gây ô nhiễm môi trường xung quanh và ngấm xuống lòng đất gây ô nhiễm môi trường đất và ô nhiễm nguồn nước ngầm.

Kết quả điều tra y tế tại các làng nghề chế biến nông sản thực phẩm cho thấy: 8 - 30% người dân mắc bệnh tiêu hóa, 4,5 - 23% bệnh viêm da, 6-18% bệnh hô hấp và 13 - 18% phụ nữ làng nghề mắc bệnh phụ khoa.

Tỷ lệ mắc bệnh làng nghề ở làng nghề Dương Liễu - Hà Tây, làng bún bánh ở Vũ Hội - Thái Bình là 70%; bún Phú Đô, rượu Tân Độ là 50%; bún bánh Yên Ninh, nước mắm Hải Thanh là 10%.

Những con số này không phải người dân không biết, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm đang là mối quan tâm hàng đầu của nhiều cơ quan chức năng nhưng vì lợi ích cá nhân, người dân vẫn làm ngơ.

Làng bún Phú Đô đã tồn tại và phát triển từ nhiều năm. Nhưng với cách làm thủ công như hiện nay vừa không đảm bảo an toàn thực phẩm, vừa ảnh hưởng đến sức khỏe của chính những người dân tại làng nghề.

Theo Tin tức Online