Tòa, viện bất đồng
Mới đây, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng đã xử phúc thẩm lần hai một vụ hiếp dâm, cướp tài sản đang gây rất nhiều tranh cãi trong nội bộ các cơ quan tố tụng có trách nhiệm giải quyết án.
Vụ án xảy ra ở xã Hòa An, huyện Phú Hòa (Phú Yên). Theo hồ sơ, khoảng 21 giờ ngày 6-4-2005, Đoàn Xuân Nguyên, Đỗ Tùng Hải, Tôn Đức Khương cùng bốn người bạn đi châm cá ngoài mương thôn thì phát hiện một đôi trai gái đang ngồi tâm sự bèn rủ nhau đến rình xem.
Ngứa mắt, hai tên trong nhóm cầm cây nhảy tới đánh người thanh niên, còn Hải và một tên khác xông vào khống chế nạn nhân. Nguyên, Khương và tên còn lại cũng kéo cô gái ra xa một đoạn rồi đè xuống đất. Sau khi khống chế hai nạn nhân, vài tên trong nhóm đã thực hiện hành vi hiếp dâm, cướp tài sản. Cướp xong, cả bọn thỏa thuận sẽ chia nhau tiền bán tài sản cướp được nhưng chưa kịp làm gì thì đã bị bắt.
Với hành vi trên, TAND tỉnh Phú Yên đã tuyên phạt bốn người bạn của Hải, Nguyên, Khương từ 5 năm 6 tháng tù đến 14 năm tù về hai tội hiếp dâm, cướp tài sản. Riêng đối với Hải, Nguyên, Khương, tòa nhận định ba bị cáo chỉ phạm tội hiếp dâm với vai trò đồng phạm nên phạt Hải, Nguyên mỗi người bốn năm tù; Khương ba năm tù. Về tội cướp, tòa nhận định không đủ chứng cứ kết luận Hải, Nguyên, Khương là đồng phạm với bốn bị cáo kia nên tuyên trắng án.
Không đồng tình, VKSND tỉnh Phú Yên lập tức kháng nghị một phần bản án, đề nghị Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng xét xử Hải, Nguyên, Khương theo hướng phạm tội cướp tài sản.
Tòa dưới “chỏi” tòa trên
Xử phúc thẩm, TAND tối cao tại Đà Nẵng đã nhận định Hải, Nguyên và Khương phạm tội cướp tài sản nên tuyên hủy bản án sơ thẩm về phần tuyên bố ba bị cáo này vô can, giao hồ sơ cho TAND tỉnh Phú Yên xét xử lại.
Tại phiên sơ thẩm lần hai. TAND tỉnh Phú Yên vẫn tuyên Hải, Nguyên, Khương không phạm tội cướp tài sản. Theo tòa, Hải, Nguyên, Khương không có sự bàn bạc trước về hành vi chiếm đoạt tài sản với bốn bị cáo kia. Lời khai ban đầu của Hải không phù hợp thực tế; còn lời khai ban đầu của Khương (chưa thành niên) không có người đại diện hợp pháp chứng kiến nên không đảm bảo về tố tụng, không thể sử dụng làm chứng cứ buộc tội. Vì không có căn cứ chứng minh Hải, Nguyên, Khương là đồng phạm cướp tài sản với bốn bị cáo kia nên tòa tuyên xử theo hướng có lợi cho họ.
Ngược lại, VKSND tỉnh Phú Yên cho rằng TAND tỉnh đã không khách quan, đánh giá chứng cứ chưa toàn diện, bỏ lọt tội phạm nên tiếp tục kháng nghị phúc thẩm lần hai. Theo viện, cướp xong, các bị cáo đã thông báo cho nhau biết số tài sản lấy được và thống nhất chia chác về sau. Về thủ tục tố tụng cũng như nội dung, các bản lời khai của ba bị cáo đảm bảo đúng quy định, đảm bảo tính pháp lý của chứng cứ và phù hợp với các lời khai khác.
Tại phiên phúc thẩm lần hai vừa qua, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng cũng giữ nguyên quan điểm các bị cáo Hải, Nguyên, Khương phạm tội cướp tài sản như ở phiên phúc thẩm trước. Từ đó, tòa lại tuyên hủy án, giao hồ sơ cho cấp sơ thẩm xét xử lại theo hướng các bị cáo có tội!
Bao giờ mới có điểm dừng?
Như vậy, qua bốn phiên tòa vụ án vẫn chưa thể kết thúc vì quan điểm khác biệt của các cơ quan tố tụng về việc ba bị cáo Hải, Nguyên và Khương có phạm tội hay không.
Về nguyên tắc, thẩm phán, hội thẩm nhân dân xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật nên việc TAND tỉnh Phú Yên “ngược ý” Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng không có gì sai. Tuy nhiên, điều cần đặt ra là nếu mỗi tòa cứ cương quyết một ý thì vụ án sẽ không thể có điểm dừng. Chẳng lẽ cứ lặp đi lặp lại cái vòng lẩn quẩn sơ thẩm xử, phúc thẩm hủy hay sao?
Một chuyên gia pháp luật hình sự đã đề xuất một cách “mềm dẻo” để giải quyết “bế tắc” này. Theo đó, TAND tỉnh Phú Yên nên gửi hồ sơ trao đổi nghiệp vụ, đề nghị Hội đồng thẩm phán TAND tối cao soi rọi kỹ vụ việc. Với kinh nghiệm và kiến thức của mình, chắc chắn Hội đồng thẩm phán TAND tối cao sẽ chỉ ra được hướng giải quyết đúng luật, hợp tình, hợp lý nhất. Khi ấy, cả TAND tỉnh Phú Yên lẫn Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng sẽ dựa vào đó mà tham khảo để có điểm chung trong xét xử.
Theo Pháp luật TPHCM
• Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết này bằng cách gửi thư điện tử tới: editor@ebizmediavn.com