Mang họa vì đẹp
Không chỉ "đắp", lột da mặt tuần 3 - 4 lần, chị Bùi Thị C ở Quảng Ninh còn thích thay đổi màu da, lúc trắng lúc nâu. Chăm sóc da kỹ là vậy mà không hiểu vì sao trên mặt chị lại xuất hiện nốt đồi mồi. Sau khi đốt lazer, nốt nám này bị loét và chảy nước. Chỉ đến khi đến bệnh viện da liễu quốc gia, chị C. mới biết mình bị ung thư da.
TS Nguyễn Sỹ Hóa, Phó viện trưởng viện Gia liễu Quốc da phân tích, ung thư da đứng thứ 8/10 loại ung thư thường gặp với tỷ lệ trung bình 2,9-4,5 ca/100 nghìn dân. Bệnh thường gặp ở người già và 95% gặp ở vùng da hở, trong đó vùng mặt chiếm tới 90%. Điều đáng lo ngại là bệnh đang có chiều hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa. Vì cách đây một thập kỷ, tại Viện chỉ có 2 -3 bệnh nhân ung thư da/năm, nhưng đến năm 2007, số bệnh nhân điều trị đã lên tới hơn 100 ca/1năm. Trước đây, bệnh nhân chủ yếu tập trung ở lứa tuổi trung niên nhưng giờ xuất hiện ở cả lứa tuổi từ 20 -30.

Theo TS Hóa, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến ung thư da, trong đó, nguyên nhân tia tử ngoại mặt trời chiếm đa số. Một số người tự "rước" thêm nguy cơ cho mình bằng cách làm đẹp kém an toàn như phương pháp tắm trắng, lột da mặt.
TS Nguyễn Viết Lượng, Viện bỏng quốc gia cho biết, theo quy luật, lớp sừng ngoài cùng da sau 4 tuần bị già hóa và dần được thay thế bằng lớp sừng mới. Thế nhưng, tắm nắng, lột da mặt tức là tẩy đi lớp tế bào biểu bì (lớp sừng bên trên) trong khi đó nó chưa đến "tuổi" lão hóa. Lớp da bên trong còn quá non nớt, chứa ít sắc tố nên da có vẻ trắng mịn nhưng nguy hiểm ở chỗ lớp tế bào non này càng dễ chịu ảnh hưởng của bức xạ mặt trời. Khi đó, da càng dễ bị tổn thương, bỏng nhẹ và tiềm ẩn nguy cơ bị ung thư da. Nguy hiểm nhất là phong trào "tắm nâu" đang rộ lên. Vì tắm nâu thực chất là phương pháp phun tia tử ngoại để kích thích tế bào sinh ra sắc tố đậm hơn, rất dễ dẫn đến ung thư da sau này
Đa số bệnh nhân tới muộn
Theo TS Hóa, ở nước ta thường hay gặp phải hai loại là ung thư tế bào đáy và tế bào vảy, chúng đều ở bề mặt, tốc độ phát triển chậm và khả năng chữa lành cao nhất là khi được phát hiện sớm. Còn ung thư tế bào hắc tố là khá nguy hiểm, dễ gây tử vong, tuy nhiên cũng hiếm gặp hơn. Biểu hiện ung thư da vùng đầu cổ có thể là những khối u ở mi mắt, tai, mũi, gò má.
Việc phẫu thuật cắt bỏ rộng tổn thương là phương pháp được lựa chọn thông thường nhất, sau đó bệnh nhân có thể được kèm xạ trị, hầu hết bệnh nhân thường đến muộn từ 3 - 20 năm, rất hiếm trường hợp bệnh nhân nhập viện trước 6 tháng. Người bệnh thường điều trị ở nhà do thấy bệnh tiến triển chậm không đau.
Vì thế, mức độ phẫu thuật cắt bỏ thường rộng hơn vùng đầu cổ. Đặc biệt với loại ung thư ở thân và chi, tỷ lệ thấp nhưng do người bệnh chủ quan đến viện muộn, nên có người phải cắt bỏ cả chi.

Các chuyên gia đều khuyên, để tránh bị ung thư da, tốt nhất là bảo vệ làn da khỏi ánh nắng mặt trời và sử dụng mỹ phẩm, cách làm đẹp đúng cách. Chỉ nên tắm nắng vào lúc sớm, khi nắng chưa gay gắt. Đặc biệt hạn chế tiếp xúc ánh nắng từ 10 - 16 giờ. Khi phải tiếp xúc nên mặc áo tối màu bằng các chất liệu tự nhiên và sử dụng thêm áo chống nắng, khẩu trang, kinh râm sẽ làm hạn chế tối đa ánh nắng mặt trời tác động trực tiếp tới da.
Ngoài ra, thường xuyên vệ sinh da sạch sẽ. Khi tắm nắng, lột da mặt... tốt nhất tránh ánh nắng khoảng 2 ngày để cho da phát triển và phải sử dụng kem chống nắng đúng cách.
Cách sử dụng kem chống nắng hiệu quả
- 1 độ SPF có khả năng lọc tia tử ngoại một cách tối đa trong môi trường ngoài trời khoảng 15 phút. Như vậy, một sản phẩm chống nắng có độ SPF 10 khi bôi lên da, có thể bảo vệ da 150 phút khi đi ra ngoài. Khi hết thời gian 150 phút, kem chống nắng vẫn còn trên da, nhưng không có tác dụng chống nắng.
- Phải dùng kem chống nắng cả hai mùa. Mùa hè, dùng kem chống nắng đến độ SPF30. Còn mùa đông chỉ nên dùng từ SPF4 đến SPF15. Và phải bôi lên da 30 phút trước khi đi ra nắng với độ dày thích hợp.
Các triệu chứng và dấu hiệu của ung thư da
- Những vết loét dai dẳng lâu lành thỉnh thoảng lại chảy máu, chảy nước vàng hoặc có thể khỏi trong từng thời kỳ
- Những thay đổi của vùng da bị sừng hóa do ảnh hưởng của ánh nắng mặt trời như chảy máu, loét cục nhỏ.
- Loét hay nổi cục tại vùng da đã được tia xạ từng trước tại một vết sẹo hay đường dò.
- Một vết đốm đỏ nhạt mãn tính với vết xước trượt nhẹ.
- Ung thư hắc tố với màu không đồng đều: màu nâu, đen, đỏ, trắng xanh. nốt ruồi đang chuyển màu, phát triển nhanh trong vài ngày hoặc vài tuần, từ trán trở lên gồ ghề, có vảy hoặc loét, có cảm giác ngứa, thay đổi ranh giới...
Theo Khoa học và Đời sống
• Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết này bằng cách gửi thư điện tử tới: editor@ebizmediavn.com