Thư giãn sảng khoái - Làm việc say mê! - Tin tức - “Thanh mai trúc mã” xưa và nay

Xưa
Câu chuyện về “thanh mai trúc mã” được phát tích từ một ý của Đường thi. Lý Bạch (701-762) nhà thơ nổi tiếng đời Đường – Trung Quốc đã viết “Trường Can hành”, gồm 30 câu ngũ ngôn, kể về chuyện tình của hai nhân vật.

Thuở nhỏ, cùng ngụ xóm Trường Can, chàng và nàng thường nô đùa bên nhau một cách vô tư. Năm mười bốn tuổi, nàng về làm vợ chàng, lúc nào cũng e thẹn, nghìn lần gọi cũng không một lần dám quay đầu lại. Năm mười lăm tuổi mới bắt đầu dám đưa mắt nhìn nhau mà hứa suốt đời gắn bó với nhau. Nàng thề sẽ làm hòn vọng phu chờ cho đến khi chàng trở về, nếu một mai chàng phải ra đi. Năm nàng mười sáu thì chàng phải đi xa thật. Nàng trông chờ mỏi mòn, nhìn ra trước cửa thì dấu chân chàng rêu đã in đầy. Tháng tám, nàng nhìn bướm vàng bay từng đôi mà sinh lòng thương cảm, làm cho dáng người tiều tụy. Nàng mong chàng gửi thư cho biết khi nào trở về để nàng đi đón, dù có xa bảy trăm dặm đường đến Trường Phong Sa cũng không nản lòng.

Trong bài có đoạn:

“Thiếp phát sơ phú ngạch

Đại từ điển Tiếng Việt (Nguyễn Như Ý chủ biên) giải thích thành ngữ “thanh mai trúc mã” là “bạn bè thân thiết từ thuở thơ ấu, thường nói về hai người khác giới”. Trong đó, tạm hiểu “thanh mai” là “mơ xanh” (đồ ăn ưa thích của các bé gái), “trúc mã” là “ngựa tre” (gậy tre mà bé trai thường giả làm ngựa).

Chiết hoa môn tiền kịch
Lang kỵ trúc mã lai
Nhiễu sàng lộng thanh mai”

Tạm dịch:

"Em tóc vừa xoã trán
Ngắt hoa chơi trước cửa nhà
Chàng cưỡi ngựa trúc đến
Chạy vòng quanh ghế ngồi đùa với mai xanh."

Sự quấn quýt vô tư giữa chàng và nàng từ thuở ấu thơ được gắn với hình ảnh “thanh mai” - “trúc mã”. Còn câu chuyện về họ thực sự là một thiên diễm tình mang lại niềm khắc khoải cho độc giả muôn đời.Cũng từ đó, những cặp đôi “thanh mai trúc mã” được nói đến như những cặp trời sinh, được se duyên với nhau từ ngày còn “để chỏm”.

Giả Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc trong phim "Hồng lâu mộng".

Theo chuyện xưa, các cặp đôi trời sinh này đến được với nhau là nhờ có sự sắp đặt của hai bên phụ mẫu. Sự đính ước này lại dựa trên những tiêu chuẩn về môn đăng hộ đối nên hình ảnh của những đôi “thanh mai trúc mã” thường mang bóng dáng của những công tử, tiểu thư con nhà... Họ xứng đôi vừa lứa với nhau về gia cảnh, về tài năng, và cũng thật tự nhiên, người ta còn cảm nhận sự tương xứng cả về hình thức lẫn tâm hồn. Giả Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc, hai “Ngọc” trong “Hồng lâu mộng” của Tào Tuyết Cần (Trung Quốc) là một điển hình của đôi “thanh mai trúc mã”. Tình bạn vô tư rất dễ lớn thành tình yêu nguyên khôi từ sự quấn quýt giữa chàng và nàng. Nếu có duyên phận, họ sẽ nhanh chóng kết thành chồng vợ như một kết thúc có hậu của chuyện cổ tích.

Nay

Không kể đến trường hợp những cặp "thanh mai trúc mã" được "ghép" lại từ sự tương xứng về độ tuổi, sự nổi tiếng, tài năng... trong thế giới showbiz. Các teen thời nay có nhiều cơ hội giao lưu, kết bạn hơn khi những mối quan hệ dần được mở rộng.

Hưng và Loan vẫn bị bạn bè trêu là “cặp bài trùng”. Lớn lên cùng một khu tập thể, học cùng một trường hết cấp này đến cấp khác, hoạt động gì cũng có mặt anh - ả, thậm chí ngày xưa còn nằm cùng một giường ở nhà trẻ nữa (tất nhiên là cùng với nhiều “cháu” khác)… Nhưng với bằng ấy cái “cùng” cộng thêm với việc không ghét nhau, Hưng và Loan bị gán thành một đôi. Loan vẫn hay kể: “Hai đứa thân nhau lắm, toàn bị mọi người trêu, cả bố mẹ nữa. Hồi bé bé lại còn tưởng yêu nhau thật ấy chứ. Nhưng đến khi mỗi đứa thích một người khác thì mới yên tâm, may mà chỉ là bạn”. Tình bạn ấu thơ là điều mà cả hai trân trọng và chia sẻ cùng với người yêu của mình. “Mình tự hào có được một người làm bạn thanh mai trúc mã”. Thời nay không hiếm những tình bạn khác giới thân thiết đáng trân trọng. Nhưng có được một tình bạn từ "thủa tập nói" như Hưng và Loan cũng là điều ít có.

"Thanh mai trúc mã" thời hiện đại.

Đó là những tình bạn có sức mạnh “vượt dư luận” bởi con trai con gái chơi thân với nhau kiểu gì cũng bị bạn bè trêu. Thanh Nga mỗi lần nói đến chuyện này lại nhớ tới cậu bạn hàng xóm. Chơi đồ hàng với nhau mãi, học mấy lớp bé bé thì bố mẹ đèo, đến năm lớp 5 thì cậu bạn được mua cho một cái xe đạp để tự đến trường. Học cùng trường nên Nga thường được đi ké, hai anh chị vắt vẻo trên cùng một chiếc xe nghĩ lại cũng thấy vui vui. Nhưng được 1 tháng thì chàng từ chối đèo nàng, lý do là bạn chàng trêu ác quá. Vậy là hai anh chị không nói chuyện với nhau luôn vì cứ thấy hai đứa là đám bạn con nít hồi ấy lại hét ầm lên: “hai vợ chồng”. Tình bạn khác giới đầu tiên bị dừng lại “tức tưởi” đến bây giờ vẫn là kỷ niệm đẹp với Nga.

Không phải tình bạn khác giới nào cũng lớn thành tình yêu.

Môi trường học tập, hoạt động xã hội tạo điều kiện rộng hơn cho các mối quan hệ. Không đòi hỏi phải biết nhau từ thời chơi đồ hàng, những cặp “thanh mai trúc mã” thời hiện đại thường bắt đầu từ môi trường học tập hoặc hoạt động xã hội. Họ cùng trưởng thành, hiểu và thông cảm với nhau nhiều khi còn hơn cả người yêu. Không phải tình bạn nào cũng lớn lên thành tình yêu được, nhưng một tình cảm đáng quý như thế luôn được mọi người ngưỡng mộ và nếu có may mắn là người trong cuộc thì nên trân trọng mà giữ gìn.

T.Lan

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết này bằng cách gửi thư điện tử tới: editor@ebizmediavn.com